![]() |
|














Siyasətin əxlaq kodeksi və siyasi lider modeli - ŞƏRH
Tarix 14.02.25, 18:06 |
|

Siyasi liderin ideal obraz və modeli məsələsi bütün dövrlərdə elmi və populyar diskussiyaların əsas mövzularından biri olub. Fəlsəfə, sosiologiya, psixologiya, tarix, politologiya və digər elmlərin tədqiqat predmeti olan “siyasi lider” məfhumuna həsr edilmiş yüzlərlə, bəlkə də minlərlə dissertasiya yazılıb. Təsadüfi deyil ki, sözügedən məfhumla bağlı müxtəlif elmi yanaşma və nəzəriyyələr mövcuddur. “İdeal lider hansı keyfiyyətlərə cavab verməlidir?” sualı hər zaman mütəfəkkirləri düşündürüb.
Əlbəttə ki, bu cür axtarışlar heç də səbəbsiz olmayıb. Tarixən istisnasız olaraq hər bir cəmiyyət güvənə biləcək lider axtarışındadır. Elə bir lider ki, ilk növbədə, ölkəsinin daxilində təhlükəsizliyi, dayanıqlı inkişafı və sabitliyi təmin edə bilsin, beynəlxalq münasibətlər müstəvisində isə dövlət maraqlarını mütləq prioritet kimi bəyan edə biləcək qədər nüfuz və siyasi iradəyə malik olsun. Cəmiyyət, millət və dövlət olaraq sabaha ümidlə baxmaq üçün fundamental hesab olunan əsaslar məhz bunlardır. Bəli, sözügedən mürəkkəb mövzu bəlkə də bir köşə yazısı üçün uğurlu sayıla bilməz, ancaq müasir reallıqlar onu diktə edir ki, köşə yazı formatı siyasi maarifçilik üçün ən optimal variantlardandır.
Mövzuya müraciət etməyə vadar edən əsas səbəb Prezident İlham Əliyevin yanvarın 20-də Davosda Çinin CGTN (China Global Television Network) telekanalına verdiyi müsahibəsində səsləndirdiyi fikirlər oldu. Bilavasitə mövzuya keçməzdən öncə kiçik haşiyəyə çıxaraq qeyd etməliyəm ki, ölkə başçısının səsləndirdiyi bu cür fikirlərin elmi, peşəkar və geniş ictimai müzakirələrin predmeti olmadığına çox təəccübləndim. Görəsən, görmürlər, fərqində deyillər, yoxsa görmək istəmirlər?
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirlər politoloq Asif Adilin “Siyasətin əxlaq kodeksi və siyasi lider modeli” sərlövhəli məqaləsində yer alıb.
Politoloq bildirib ki, həmin müsahibədə dövlətimizin başçısı cəmi bir neçə sual ətrafında müasir siyasi lider məfhumunun əsas fəlsəfi kateqoriyalarını müəyyən etməklə dünya mütəfəkkirlərini düşündürən sualları cavablandırdı. Sitat: “Liderlik, əlbəttə ki, böyük bir məsuliyyətdir...”. Beləliklə, ideal siyasi lider modelinin əsas keyfiyyət göstəricilərindən biri məhz məsuliyyətdir. Odur ki, xəstə ambisiyalı demaqoqlar apriori olaraq ideal siyasi lider obrazına uyğun gəlmirlər. Məhz elə bu səbəbdən də bu cür siyasətciklərin “triumflarının” ömrü kiçik qalmaqal qədər çox qısa olur.
Onun sözlərinə görə, mövcud kontekstin inkişafında dövlət başçısının növbəti fikirləri də kifayət qədər maraqlı və məzmunludur: “Bəzən müəyyən siyasi səbəblər üzündən hakimiyyətə can atan liderlər çoxlu vədlər verir və sonra onları yerinə yetirmir və bu da məyusluğa, inamsızlığa gətirib çıxarır. Bu, dünyanın müxtəlif yerlərində siyasi böhrana gətirib çıxarır”. Beləliklə, Prezident bu cür fikirlərlə siyasətdə “məsuliyyət” amilini bilavasitə “peşəkarlıq” və “effektiv fəaliyyət” kimi məfhumlarla əlaqələndirmiş oldu. Siyasətçinin məsuliyyətsiz və yalan bəyanatları cəmiyyətdə apatiya və sosial böhrana gətirib çıxara biləcəyini dolayısı ilə bildirən dövlət başçısı, əslində, radikal təfəkkürün müasir cəmiyyətlər üçün nə qədər zərərli və təhlükəli olduğunu xatırlatmış oldu.
Siyasətin əxlaq kodeksini müəyyən etmək iqtidarında olan, habelə müasir cəmiyyətlərin siyasət sahəsinə etibar və ümidini artıra biləcək bu cür fikirlər bütün aidiyyəti elmi və ali təhsil ocaqlarının baş stendlərində əks olunmalıdır. Bu gün müxtəlif təhsil ocaqlarında oxuyan sabahın siyasətçi və menecerlərinin təfəkkürü məhz bu cür yanaşma və fikirlərin təsiri altında formalaşdırılmalıdır. Milli siyasi fikir və nəzəri məktəblər də məhz bu cür ifadələr ətrafında aparılan peşəkar diskussiya və yazılan elmi məqalələr vasitəsilə formalaşdırılır.
Yuxarıda qeyd olunan müsahibədə öz əksini tapmış Prezident İlham Əliyevin növbəti fikirlərini də burada prinsipial olaraq vurğulamaq istərdik: “Bizim mövqeyimiz ondan ibarətdir ki, əgər hər bir ölkə diqqətini, sadəcə, öz gündəminə yönəltsə, başqa ölkənin işlərinə müdaxilə etməyə çalışmasa, münaqişələr, narazılıqlar, müharibələr olmaz. Bütün dünyada hələ də qeyri-sabit vəziyyətin olmasının və qan tökülməsinin yeganə səbəbi ondan ibarətdir ki, imperialist keçmişi olan ölkələr, sadəcə olaraq, müdaxilə etməyə, dominantlıq etməyə, diktə etməyə davam etmək istəyir və bu, təbii olaraq, müqavimətə gətirib çıxarır”.
Razılaşın ki, dünyada baş verən proseslər və müşahidə olunan tendensiyalar fonunda dövlətin birinci şəxsi tərəfindən bu cür fikirlərin açıq şəkildə səsləndirilməsi üçün böyük inam, güc və iradə tələb olunur. Bunlardır ideal siyasi lideri xarakterizə edən prinsipial keyfiyyətlər. Keçmiş dövrlər haqqında oxuduğumuz tarixi kitablarda bizlərə qəhrəman kimi təqdim olunanlar məhz o şəxslərdir ki, kimi bu cür ritorikaya və iradəyə sahib olub. Axı niyə biz bu həqiqətləri görməməliyik? Əks halda sosial şəbəkələrin “qəhrəmanları” və demaqoq siyasətcikləri öz populist və məsuliyyətsiz şou xarakterli ritorika ilə gənclərimiz üçün yanlış örnəklərə çevrilə bilərlər.
“Bu mənada Prezident İlham Əliyevin növbəti fikirləri də əlamətdar məna daşıyır: “Beləliklə, ictimaiyyətin dəstəyini əldə etmək istəyən liderlərə məsləhətim o olardı ki, həmişə həqiqəti söyləyin və beynəlxalq təzyiqdən, beynəlxalq mediadan asılı olmayaraq, haqqınızda nə dediklərindən, sizi necə adlandırdıqlarından, sizi necə təhqir etmələrindən asılı olmayaraq, ölkəniz üçün doğru olanı edin”. Beləliklə, “prinsipial mövqe” və “ali dəyərlərə sadiqlik” də ideal siyasi lider modelinin əsas göstəricilərinə daxil olunur. Bu inamın, bu gücün mənbəyi ilk növbədə Azərbaycanın haqlı mövqeyidir. Burada bir daha kiçik haşiyəyə çıxaraq qeyd edək ki, “prinsipiallıq” əsla radikal təfəkkürə və demaqogiyaya məxsus olan keyfiyyət sayıla bilməz. Burada prinsipiallığı əvəz edən keyfiyyət qərəzdir”, - deyə A.Adil vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, mövzu ilə bağlı qeyd olunmalı önəmli məqamlardan biri Qərbdə artıq uzun illərdir ki, “nüfuzlu və xarizmalı siyasi lider” defisitinin yaşanmasıdır. Sözügedən amil Qərbin bəzi manipulyativ və spekulyasiya xarakterli bəyanatlarının əsas səbəblərindən biridir.
“Gübrə” və “dopinqlə” yetişdirilən Qərbin siyasi liderləri apriori olaraq xarizmatik lider ola bilməz. Məhz elə bu səbəbdən də onları xilas etmək naminə siyasi texnologiyalardan geniş istifadə olunur, habelə siyasi dövriyyəyə ənənəvi dəyərlər sistemini təhrif edən ultra liberal və amorf məzmunlu psevdodəyərlər salınır. Onlardan fərqli olaraq Azərbaycanda Prezident İlham Əliyevə siyasi texnologiyaların “sehrləri” arxasında gizlənməyə ehtiyac yoxdur. Biz bu obyektiv həqiqəti anlamalı, ifadə etməkdən çəkinməməli, bununla fəxr etməliyik.
“Dünya tarixində baş vermiş müharibələrə diqqət yetirsək açıq şəkildə görə bilərik ki, yalnız əsl Lideri olan xalqlar bu müharibələrdə qalib ola biliblər. Demaqogiya ilə lider olmaq mümkünsüzdür. Ucuz və məsuliyyətsiz demaqogiyalar cəmiyyəti yalnız uçuruma, daha dərin böhranlara sürükləyə bilər. Siyasəti şoudan, peşəkarlığı təlxəklikdən, prinsipiallığı manipulyasiyalardan, həqiqəti də ucuz demaqogiyadan ayırd etməyi bacarmalıyıq”, - deyə politoloq əlavə edib.
Xəbərin oxunma sayı : 1483
Analiz
Xəbərlər
-
Emma Ələkbərzadənin hovuz keyfi - VİDEO
-
Azərbaycan klublarının yay transferləri: Kim gəlir, kim gedir?
-
Bakıya da raket atmaq istəyiblər... - Qukasyan və Harutyunyanın ifadələri dinlənilib
-
Yasamalda səhərə qədər tikinti aparılır, sakinlər yata bilmir - ŞİKAYƏT
-
Şirkətə borcu olduğu bildirilərək pul tutuldu, vətəndaş isə belə şirkət tanımır - VİDEO
-
“Azərbaycan səfirliyinin binasının vurulmasını müzakirə etdik” - Zelenski
-
Bakıda marketlərdə satılan bu sular təmiz deyilmiş - SİYAHI
-
Həyət evi olanların nəzərinə: sentyabrın 1-dən...
-
“Qarabağ“ın Çempionlar Liqasındakı rəqibləri - Nəhənglər gəlir
-
Binəqədi rayonunda fərdi yaşayış evi obyekt kimi inşa edilir? - FOTO/FAKT
-
Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq - XƏBƏRDARLIQ
-
İstirahətə gedən Ayselin başına iş gəldi - VİDEO
-
Məktəblərdə yeni dərsliklər istifadəyə veriləcək - SİYAHI
-
Əhməd Muxtar həbs olundu - “Meydan” TV işi
-
Kirayə mənzil bazarında vəziyyət necədir? - AÇIQLAMA
-
Muğam qalmaqalına Xalq artisti də qoşuldu: Münsiflər ədalətsizlik edib
-
Azərbaycanda “A-frame“ evlər tikən biznesmen həbs olundu - Dələduzluğa görə
-
Sabirabadda dəhşətli hadisə: oğul 87 yaşlı anasını güllələyib, daha sonra isə...
-
Magistraturaya boş qalan plan yerləri... - Qeydiyyat prosesi uzadıldı
-
Azərbaycanda nə qədər insan teatra gedib? - MDB-də sonuncu yerdəyik
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
-
Sığorta şirkətləri 7 ayda 938 milyon manat yığıblar - Tam siyahı
-
İstintaqa cəlb edilən sabiq direktor baş həkim təyin edildi - “Referans“ Klinikasına
-
Azərbaycanda baba və nəvə facivəvi şəkildə ÖLDÜ - 4 də yaralı var
-
Göyüşovun Amerika səfirliyində - Yarım milyonluq yeyintisi...
-
Xankəndi və Şuşaya səfər edən yüzlərlə əcnəbi harada gecələyib? - Şübhəli statistika
-
“Hər şey gizli şəkildə müzakirə olunmalıdır“ - Dmitri Peskov
-
Ata qətlinin təfərrüatı: Ləqəbi “Xata Bala“ imiş, evdə heç kəs olmayıb
-
“Suriyanın ərazi bütövlüyünü qoruması üçün zəruri dəstək veriləcək“ - Türkiyə MN
-
Ramiz Mehdiyevdən 1 milyonluq endirim - Villanın qiymətini aşağı saldı + VİDEO
-
“L.A. Dent” klinikasında həkim olmayanlar necə stomatoloq kimi çalışır? - VİDEO
-
“Bakı Gəmiqayırma Zavodu”nun rəhbəri dəyişdi - Yeni TƏYİNAT
-
Təhsil tələbə krediti almaq istəyənlərin - Nəzərinə!
-
“Ermənistan və Azərbaycan arasında fikir ayrılıqları var“ - Paşinyan
-
Ağcabədidə baş verən partlayışda yanan şəxs xəstəxanada öldü - FOTO
-
“Qürurlu ata kimi hiss edirəm” - “Braqa”dan “Qarabağ”a təbrik + VİDEO
-
Prezident Maqdalena Qrononu qəbul etdi - FOTOLAR
-
Maqsudovdan 400 min tələb edirlər - Həkim bu qədərinə razıdır
-
Azərbaycanlı qadına Rusiyada 5 il həbs cəzası verildi - Casusluq ittihamı
-
İlham Əliyev Çinə gedir - Qələbə Paradında iştirak edəcək
-
Kiyevə edilən hücuma görə dünyanın reaksiyasını gözləyirik - Zelenski
-
Səbail RİH-in texnikaları satışa çıxarılacaq - Borca görə müsadirə olunub...
-
“Tramp qərarlarının əksəriyyətini təkbaşına qəbul edir” - WSJ
-
Bakıda yanan iri bazarlar - sahibkarlar niyə sığortadan qaçır?
-
“Qarabağ“ tarixi uğura görə nə qədər qazanc əldə etdi? - MƏBLƏĞ
-
Abşeronda bir ev 5 nəfərə satılıb? - VİDEO
-
Leyla və Arzu Əliyevalar Şamaxıda - FOTOLAR
-
Bakıda qadın hoteldə qətlə yetirildi - 16 yaşlı oğlu saxlanıldı
-
Tiktokda başlayan EŞQ: Bakıda evli kişi qadının başına oyun açdı
-
Kiyevə kütləvi hava zərbələri endirilib - həlak olanlar və yaralananlar var
-
Bakıda mənzildə partlayış oldu: Xəsarət alan var - Video
-
Ayan buna görə rəqs dərsləri aldı - VİDEO
-
İlham Əliyev “Qarabağ“ı təbrik etdib - FOTO
-
Bu sinfin bütün məzunları ali məktəblərə qəbul olublar - VİDEO
-
“Almaniya Avropanın militarizasiyasında aparıcı rol oynayacaq“ - Rutte
-
“Qarabağ“ yenə tarix yazdı: ÇL-in qrupundayıq!
-
Minsk qrupunun ləğvinə dair qərar gözlənilir - Tarix açıqlandı
-
Biləsuvarda təklif edilən evdən imtina edən Şuşa sakini məskunlaşdığı mənzildən çıxarılıb - VİDEO
-
“Çin iki ildə İngiltərənin hazırda malik olduğu qədər nüvə başlığı əldə edib“ - Pentaqon
-
İcra başçısının müavini özünü niyə reklam edir? - Yeni vəzifəyə hazırlaşır-İDDİA
-
Bu ərazilərdə binalar söküləcək - ÜNVANLAR
-
ABŞ-də katolik məktəbində atışma - Ölən və yaralananlar var
-
Vətən müharibəsi iştirakçıları DTX-nin “Bilgəh” istirahət mərkəzində oldu - Fotolar
-
Dövlət xətti ilə hansı ölkədə nə qədər tələbə oxuyur? - Siyahı
-
Şanxayda Əliyevlə Putinin görüşü olacaq? - Peskovdan açıqlama
-
Ağdamda iki yaşlı uşaq döyülüb - Atası saxlanıldı
-
Nazirlik “xaricdə onlayn təhsil“ vədləri ilə bağlı açıqlama yaydı: “Diplomlar tanınmayacaq“
-
“Corc Soros və oğlu məsuliyyətə cəlb olunmalıdır“ - Tramp
-
Sənədlərdə 100 yazılsa da, əslində 110 yaşı var - Fotolar
-
Bakıya tələbə axını kirayə mənzil bazarında qiymətləri qaldırıb - ARAŞDIRMA
-
Əhmədova məxsus şirkətlərin rəhbərlərinə də “stop” qoyuldu - Səbəb nədir?
-
Xərçəng yaşı cavanlaşır - Ötən il 393 gəncdə aşkarlanıb
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
-
İxtisas seçimi: kimlər boş qalan yerlərə müraciət edə bilməz?
-
“Sertifikasiyadan keçməyən işçilərin praktik tibb fəaliyyəti ilə məşğul olması yolverilməzdir“ - Nazirlik
-
“Moskva mənfi siqnallar verir, diplomatik addımlar görmür” - Zelenski
-
Azərbaycanda akademiklərin 95%-i pensiya yaşını ötüb - Siyahı
-
Bu yolda sürücülər istiqaməti ayırd edə bilmirlər - VİDEO
-
Suraxanı rayon Bülbülə qəsəbəsində qanunsuz tikinti aparılır? - FOTOLAR
-
Azərbaycanda kino çəkilişi faciə ilə bitdi: Ölən və yaralı var (FOTO)
-
Bu universitetlər tələbələri rektorsuz qarşılayacaq - Siyahı
-
İcra hakimiyyətinin işçiləri dövlət torpaqlarını kənar şəxslərə satırlar - Şikayət
-
Gənclər və İdman Nazirliyindən 1,6 milyonluq müəmmalı tender - Təfərrüat
-
“Bu, Paşinyan ilə mənim razılaşmamız deyil” - İlham Əliyev
-
“Təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlı liderlər formatında müzakirələrin vaxtı çatıb“ - Zelenski
-
“Fədək Market“in kassirindən ƏDV dələduzluğu - Məhkum edildi
-
Hər 1 manat Yağmurun həyatını xilas edə bilər - Yardımsevər insanlara MÜRACİƏT
-
Bakıdan Ağdama qatar işləyəcək - Bilet qiymətləri açıqlandı
-
Prezidentdən Moskvaya sərt mesaj - “Bizə qarşı təcavüz əlamətlərinə dözməyəcəyik“
-
Yanğın təhlükəsi olan mağaza bağlandı - VİDEO
-
Azərbaycanda avtomobillər kəskin bahalaşa bilər - Bu tarixdən
-
Bu ərazidə çoxmərtəbəli binalar tikiləcək - 36 milyon xərclənəcək
-
Zəngəzur dəhlizi qitələri birləşdirən vacib nəqliyyat əlaqəsi olacaq - Prezident
-
Ötən gün 48 cinayətin açılması təmin edilib - Nazirlik
-
“İran Prezidenti mənim kimi eyni qanı daşıyır, biz eyni dildə danışırıq“ - Azərbaycan lideri
-
“Nəsiminin məzarının köçürülməsinə ehtiyac yoxdur“ - Millət vəkili
-
“Azərbaycan torpağında bir nəfər də rus əsgəri yoxdur“ - İlham Əliyev
-
“Közüstü Ailəvi Restoran“nından şikayət var - VİDEO
-
Prezident “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibə verib - Fotolar - Video
-
Dağıstandakı zəlzələnin Azərbaycan üçün təhlükəsi var? - Açıqlama
-
Tramp yenə Moskvanı hədələdi - "Rusiya üçün pis olacaq..."
-
Qaradağ rayonunda bu çimərliyə kanalizasiya suları axıdılır - VİDEO
-
Ağdam rayonunun Xıdırlı kəndinə növbəti köç karvanı yola salınıb - FOTOLAR
-
Laçın şəhəri günü - möhtəşəm Zəfərin mənəvi-siyasi rəmzi və milli qürur mənbəyi
-
Azərbaycan-Türkmənistan dostluğu əməkdaşlığın strateji mərhələsinə daxil olur
-
Tarixə düşən üçtərəfli əməkdaşlıq formatı
-
Kəlbəcərdə qaz borusu partladı – Xəsarət alanlar var
-
Laçındakı quruculuq işləri böyük sürətlə davam edir
-
Laçın həsrətinə tatanilə son qoyuldu
-
“Qərb Rusiyaya qarşı ikinci cəbhə açmaq üçün bizə silah təklif edib” - Tbilisi meri
-
Laçına köç davam edir
-
Mühüm əhəmiyyət kəsb edən yüksək səviyyəli görüş
-
Nazir, komitə sədri və... - Onların qəbul günləri açıqlandı + CƏDVƏL
-
“Rusiya sülhməramlılarının bölgədən çıxması sülh prosesinə əlavə təkan verdi“ - Ceyhun Bayramov
-
Gözəllik salonlarında törədilən cinayətlər: Bu prosedurlar qadağan imiş
-
Ali məktəblərə nə qədər boş yer qalıb? - DİM açıqladı
-
Bakının hansı rayonunda daha çox yeni ev istifadəyə verilib? - SİYAHI
-
Məktəb bazarlığı neçəyə başa gəlir? - QİYMƏTLƏR
-
“İŞİD terror təşkilatının qurbanıyam“ - Suriya Prezidenti
-
Tələə krediti ilə bağlı yeni qərar verildi - Ballar düşürüldü
TOP 10
ARXİV